Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Kết luận thanh tra số 768/KL-TTCP về việc chấp hành các quy định pháp luật trong hoạt động mua bán, kinh doanh xăng dầu tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Dương Đông (Tập đoàn Dương Đông - DDS Petro), qua đó chỉ ra nhiều dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng, trong đó có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự.
Phát hiện dấu hiệu buôn bán xăng dầu không hóa đơn, chứng từ
Theo kết luận thanh tra, qua kiểm tra thực tế tại 16 kho và kiểm tra dữ liệu tồn kho trên phần mềm của Tập đoàn Dương Đông, Đoàn thanh tra phát hiện số tồn lũy kế cuối kỳ ngày 31/3/2026 trên phần mềm kế toán tại Văn phòng Công ty thể hiện kho nguồn hàng hạch toán âm khoảng 123 triệu lít, tương đương âm 122,999 triệu lít.
Đáng chú ý, số liệu nhập, xuất xăng dầu được hạch toán trên báo cáo tài chính lớn hơn số liệu nhập, xuất của bảng kê hóa đơn, tờ khai hải quan đã được kê khai thuế. Cụ thể, số lượng nhập lớn hơn khoảng 21 triệu lít, số lượng xuất lớn hơn khoảng 102 triệu lít, tương ứng giá trị chênh lệch khoảng 2.078 tỷ đồng, với giá vốn ước tính 16.900 đồng/lít.
Tập đoàn Dương Đông bị phát hiện dấu hiệu trốn thuế, buôn bán xăng dầu không hóa đơn (Ảnh minh họa).
Thanh tra Chính phủ nhận định những dấu hiệu này có thể vi phạm quy định về kế toán, gồm xác nhận thông tin, số liệu kế toán sai sự thật.
Không chỉ vậy, trong giai đoạn từ năm 2022 đến tháng 3/2026, Tập đoàn Dương Đông còn kê khai mua, bán xăng dầu với một số doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự về mua bán xăng dầu không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc (hàng lậu), sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp.
Cụ thể, Công ty TNHH Kinh doanh thương mại xăng dầu Thanh Bình đã sử dụng 4.692 hóa đơn GTGT đầu vào thể hiện mua xăng dầu của 12 công ty "ma", với số lượng khoảng 2,6 tỷ lít xăng dầu, để hợp thức hóa số lượng khoảng 2,8 tỷ lít xăng dầu bán ra. Trong thời gian này, doanh nghiệp đã mua của Công ty Dương Đông khoảng 114 triệu lít xăng dầu.
Đối với Công ty TNHH Xăng dầu Tây Nam S.W.P, từ tháng 1/2025 đến ngày 30/6/2026, doanh nghiệp xuất hóa đơn thể hiện bán khoảng 93 triệu lít xăng dầu, giá trị khoảng 1.650 tỷ đồng và thu tiền của khách hàng. Tuy nhiên, đến ngày 30/6/2026, doanh nghiệp chưa giao 57,6 triệu lít, trị giá khoảng 1.000 tỷ đồng, trong khi tồn kho thực tế tại 2 kho chỉ khoảng 15.670 lít. Công ty này đã mua khoảng 55 triệu lít xăng dầu, bán khoảng 66 triệu lít xăng dầu với Công ty Dương Đông.
Với Công ty Cổ phần Nhiên liệu Phúc Lâm, trong giai đoạn từ năm 2022 đến ngày 30/6/2026, lượng tồn kho xăng dầu trên sổ sách kế toán, báo cáo tài chính chênh lệch với tồn kho thực tế tại các kho, với tổng giá trị khoảng 675 tỷ đồng. Doanh nghiệp đã mua khoảng 38,6 triệu lít xăng dầu và bán khoảng 468 triệu lít xăng dầu với Công ty Dương Đông.
Trong khi đó, Công ty Cổ phần Thương mại dầu khí Đồng Tháp đã bán khoảng 185 triệu lít xăng dầu, tương đương 2.841,8 tỷ đồng, không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc. Doanh nghiệp này đã mua khoảng 53 triệu lít và bán khoảng 3,6 triệu lít xăng dầu với Công ty Dương Đông.
Căn cứ tài liệu thu thập được, Thanh tra Chính phủ xác định các vụ việc trên có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự về mua bán xăng dầu không hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc và vi phạm quy định về kế toán. Hồ sơ vụ việc đã được chuyển đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an để tiếp nhận, xử lý theo quy định.
Dấu hiệu trốn thuế bảo vệ môi trường, thiếu hàng nghìn tỷ đồng doanh thu kê khai
Một nội dung đáng chú ý khác được Thanh tra Chính phủ chỉ ra là dấu hiệu kê khai, nộp thuế bảo vệ môi trường trái quy định tại Tập đoàn Dương Đông và các đơn vị liên quan.
Theo kết quả thanh tra, từ năm 2022 đến tháng 3/2026, Tập đoàn Dương Đông và các công ty con, chi nhánh kê khai không đúng đối tượng với số thuế bảo vệ môi trường khoảng 720 tỷ đồng. Trong đó, khoảng 140 tỷ đồng được xác định không có khả năng nộp thuế cho ngân sách nhà nước.
Thanh tra Chính phủ nhận định hành vi này có dấu hiệu trốn thuế theo quy định của pháp luật về thuế bảo vệ môi trường và quản lý thuế. Hồ sơ vụ việc cũng đã được chuyển đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an.
Bên cạnh đó, qua phân tích tài liệu, Thanh tra Chính phủ phát hiện dấu hiệu khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp trong các giao dịch liên kết.
Cụ thể, các khoản vay với lãi suất thấp giữa Tập đoàn Dương Đông, công ty con và các tổ chức, cá nhân liên quan; cùng các khoản Tập đoàn Dương Đông trả nợ thay, ứng vốn cho công ty con đã tạo ra giao dịch liên kết với tổng giá trị khoảng 860 tỷ đồng.
Những giao dịch này dẫn đến doanh thu tài chính kê khai thiếu khoảng 243,058 tỷ đồng, tương ứng số tiền thuế thu nhập doanh nghiệp thiếu khoảng 48,612 tỷ đồng.
Thanh tra Chính phủ đã lập biên bản về hành vi có dấu hiệu vi phạm, chuyển hồ sơ đến Cục Thuế, Bộ Tài chính xem xét, xử lý theo quy định.
Ngoài các dấu hiệu vi phạm về thuế và mua bán xăng dầu, hoạt động quản lý hàng tồn kho và dự trữ xăng dầu tại Tập đoàn Dương Đông cũng bộc lộ nhiều bất cập.
Theo kết quả thanh tra, tại bảng kê tồn kho theo ngày của công ty, 3 chi nhánh hạch toán độc lập và 15 công ty con, có 15/19 đơn vị có số lượng xăng tồn kho theo ngày trong tháng 3/2026 vượt từ 150% đến trên 500% so với lượng hàng hóa tồn kho trung bình của ba tháng liền kề trước đó.
Hành vi này có dấu hiệu vi phạm quy định về xử phạt hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, kinh doanh hàng hóa.
Đáng chú ý, từ năm 2022 đến tháng 3/2026, trong 51 tháng, Tập đoàn Dương Đông có một hoặc nhiều ngày trong tháng duy trì mức dự trữ xăng dầu thấp hơn mức tối thiểu theo quy định đối với xăng RON 95-III và dầu diesel.
Thanh tra Chính phủ xác định hành vi này có dấu hiệu vi phạm quy định về dự trữ xăng dầu và chuyển hồ sơ đến Bộ Công Thương xem xét, xử lý.
Đối với việc trích lập và chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu, Thanh tra Chính phủ cho biết do chưa thống nhất về cách tính sản lượng "thực tế tiêu thụ" theo các quy định liên quan, trong năm 2022, năm 2023 và quý I/2026, Công ty Dương Đông đã thực hiện trích lập, chi sử dụng Quỹ bình ổn giá theo "sản lượng tiêu thụ tại thị trường nội địa".
Tuy nhiên, đối chiếu với quy định tại Nghị định số 95/2021/NĐ-CP, số tiền trích lập Quỹ bình ổn giá của doanh nghiệp thấp hơn khoảng 5,4 tỷ đồng, trong khi số tiền chi sử dụng cao hơn khoảng 71,7 tỷ đồng so với thực tế tiêu thụ theo quy định.
Từ những sai phạm và hạn chế được phát hiện, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Công an, Bộ Tài chính và Bộ Công Thương theo chức năng, nhiệm vụ tổ chức thực hiện các nội dung trong kết luận thanh tra.
Đồng thời, Bộ Tài chính được giao chỉ đạo Cục Thuế xem xét, xử lý hành vi có dấu hiệu vi phạm về giao dịch liên kết; Bộ Công Thương xem xét, xử lý các vi phạm liên quan đến hàng tồn kho và mức dự trữ xăng dầu.
Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu Công ty Dương Đông chủ động khắc phục những tồn tại, hạn chế, chấp hành nghiêm các yêu cầu của cơ quan thanh tra, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước và báo cáo kết quả thực hiện trước ngày 15/12/2026.
