Ngân hàng chạy đua phát hành trái phiếu, chi phí vốn tiếp tục neo cao

Ngân hàng dẫn dắt thị trường trái phiếu

Theo báo cáo của KIS Việt Nam, tổng giá trị phát hành trái phiếu tháng 8 tăng 98,2% t/t lên 52.129 tỷ đồng, giảm 14,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá trị phát hành trong 8 tháng năm 2026 đạt 354.655 tỷ đồng, giảm 5,8% so với cùng kỳ năm ngoái.

Trong đó, ngành Ngân hàng dẫn đầu thị trường khi phát hành 35.815 tỷ đồng, chiếm 68,7%, tăng 73,4% so với tháng trước và 5% so với cùng kỳ năm ngoái. VIB dẫn đầu với 9.300 tỷ đồng, theo sau là TPBank với 5.000 tỷ đồng.

Trước đó trong tháng 7, nhóm Ngân hàng cũng đã vươn lên dẫn dắt thị trường trái phiếu doanh nghiệp khi đóng góp 86% tổng giá trị phát hành trong tháng. Nổi bật là đợt phát hành trái phiếu ra công chúng trị giá 14,7 nghìn tỷ đồng của Agribank (lãi suất 7,9%, kỳ hạn 120 tháng).

Nhóm Ngân hàng dẫn dắt thị trường trái phiếu doanh nghiệp trong tháng 8/2026.

Thống kê của MBS chỉ ra lũy kế từ đầu năm đến tháng 7/2026, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp phát hành đạt gần 322,3 nghìn tỷ đồng, tăng 2,7% so với cùng kỳ. Xét theo phương thức phát hành, trái phiếu riêng lẻ vẫn chiếm tỷ trọng áp đảo với 86,6% tổng giá trị phát hành, tương đương 279,1 nghìn tỷ đồng.

Ngân hàng là nhóm ngành có quy mô phát hành lớn nhất với 156 nghìn tỷ đồng (giảm 34,5% so với cùng kỳ), chiếm 48,5% tổng giá trị phát hành. Kỳ hạn bình quân tăng lên mức 5,2 năm với 48% giá trị phát hành có kỳ hạn từ 5 – 10 năm. Các ngân hàng có giá trị phát hành lớn nhất gồm có Techcombank (25 nghìn tỷ đồng), Sacombank (17 nghìn tỷ đồng) và MB (16,9 nghìn tỷ đồng).

Cùng với đó, mặt bằng lãi suất phát hành trái phiếu doanh nghiệp cũng tiếp tục tăng lên. Tính chung 7 tháng đầu năm, lãi suất bình quân gia quyền toàn thị trường ước đạt khoảng 9,5%, tăng 270 điểm cơ bản so với mức 6,8% của 7 tháng đầu năm 2025. Trong đó, nhóm Ngân hàng ghi nhận mức tăng mạnh nhất với lãi suất bình quân đạt 8,5% (tăng 276 điểm cơ bản so với cùng kỳ).

Đồng quan điểm, TCBS Research cho biết kênh trái phiếu doanh nghiệp tăng tốc trở lại trong quý II, nhưng phần tăng thêm gần như dồn vào một vài ngân hàng.

Trong đó, Techcombank tăng thêm 45,4 nghìn tỷ đồng chỉ trong một quý, đưa danh mục lên 102,1 nghìn tỷ (tăng 81% từ đầu năm) và một mình đóng góp gần 60% mức tăng của toàn ngành.

Những ngân hàng khác như HDBank (tăng 57% từ đầu năm), VPBank (tăng 34%) và SeABank (tăng 26%) cũng mở rộng đáng kể. Ngược lại, NCB - ngân hàng có tỷ trọng cao nhất với 12,5% dư nợ tín dụng giữ nguyên danh mục trong khi TPBank thu hẹp 13%, còn khối quốc doanh có dư nợ trái phiếu rất ít hoặc gần như không có.

Lãi suất phát hành trái phiếu của nhóm Ngân hàng cũng đang cao hơn khoảng 2 điểm % so với cuối năm 2025 và cao hơn lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 12 tháng từ 1 – 3 điểm %.

Chi phí vốn tiếp tục neo cao

Theo giới phân tích, việc ngân hàng đẩy mạnh phát hành trái phiếu doanh nghiệp diễn ra trong bối cảnh huy động vốn chưa theo kịp nhu cầu tín dụng và nhu cầu vốn trung, dài hạn tăng mạnh.

Số liệu mới nhất từ NHNN cho thấy, tính đến ngày 28/8, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 20,5 triệu tỷ đồng, tăng 10,24% so với cuối năm 2025. Còn theo số liệu của Chứng khoán ACBS, tính đến 22/8, huy động vốn VND tăng 8,77% so với đầu năm. Trong khi đó, tỷ trọng cho vay dài hạn tăng lên 33,2%.

Khi tiền gửi tăng chậm hơn tín dụng và tỷ trọng cho vay dài hạn đi lên, kênh vốn trung dài hạn này trở thành lựa chọn chính của các ngân hàng tư nhân lớn.

Các chuyên gia TCBS Research nhận định: “Động lực đẩy mạnh giấy tờ có giá nằm ở cả hai phía của bảng cân đối, đó là huy động không theo kịp tín dụng và tài sản đang dài hạn hơn. Giấy tờ có giá giải quyết cùng lúc ba ràng buộc: được tính đầy đủ vào tổng tiền gửi khi tính LDR; là nguồn vốn trung dài hạn cho tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn (30%, nới lên 40% từ 01/07/2026); và trái phiếu kỳ hạn từ 5 năm được tính vào vốn cấp 2”.

Ngoài ra, khối quốc doanh còn thêm lý do riêng khi từ 01/01/2026 tiền gửi Kho bạc bị loại hoàn toàn khỏi LDR, khiến BIDV, Vietcombank, VietinBank và Agribank công bố kế hoạch phát hành kỷ lục 7–41 nghìn tỷ đồng mỗi ngân hàng trước khi quy định được nới lại vào tháng 5 và tháng 8.

“Trái phiếu doanh nghiệp sẽ tiếp tục là kênh bổ trợ cho tín dụng trong nửa cuối năm khi tín dụng tăng tốc theo hạn mức mới trong khi tiền gửi tăng chậm, kế hoạch trái phiếu cấp 2 trên 75 nghìn tỷ đồng mới thực hiện một phần, và khoảng 20 nghìn tỷ đồng trái phiếu ngân hàng đáo hạn nửa cuối năm cần được đảo. Thị trường trái phiếu ấm dần cùng nhu cầu vốn của các dự án lớn sẽ khuyến khích những ngân hàng có năng lực tư vấn phát hành và phân phối mở rộng danh mục, nhất là nhóm gắn với hệ sinh thái doanh nghiệp lớn”, phía TCBS nhận định.

Tuy nhiên, TCBS Research cũng chỉ ra, điểm cần theo dõi là chất lượng tổ chức phát hành và mức độ liên hệ với các chủ đầu tư bất động sản trong danh mục của những ngân hàng nắm giữ tập trung như Techcombank và NCB.

Cùng với đó, do giấy tờ có giá là nguồn vốn đắt nhất trong cơ cấu huy động, chi phí vốn toàn ngành sẽ còn neo cao. “Lãi suất phát hành 8–10%/năm cao hơn 3–5 điểm % so với chi phí vốn bình quân 4,8% của ngành, nên mỗi điểm % tỷ trọng tăng thêm sẽ bào mòn NIM, rõ nhất ở OCB, ACB, Techcombank, MB và VPBank”, phía TCBS Research lưu ý.