Đồng Nai tái cấu trúc 'tam giác' Biên Hòa - Long Thành - Nhơn Trạch

Biên Hòa được định hướng từng bước chuyển đổi các khu công nghiệp cũ sang các chức năng dịch vụ, đổi mới sáng tạo và các khu đô thị chất lượng cao. Ảnh: Quỳnh Danh.

Trong Tờ trình về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương, Tỉnh ủy Đồng Nai xác định "tam giác" Biên Hòa - Long Thành - Nhơn Trạch là khu vực động lực quan trọng nhất trong cấu trúc phát triển không gian của thành phố Đồng Nai, giữ vai trò hạt nhân về kinh tế, đô thị và logistics của toàn hệ thống đô thị.

Theo địa phương, khu vực này đang hội tụ gần như đầy đủ các lớp hạ tầng chiến lược của quốc gia và vùng Đông Nam Bộ - từ sân bay Long Thành, mạng lưới cao tốc liên vùng, các tuyến vành đai TP.HCM đến hệ thống cảng biển quốc tế và chuỗi khu công nghiệp quy mô lớn.

Khi các mảnh ghép hạ tầng này dần hoàn thiện, khoảng cách phát triển giữa Biên Hòa, Long Thành và Nhơn Trạch ngày càng gắn kết chặt chẽ hơn, hình thành một vùng đô thị liên tục có quy mô lớn, nơi tập trung mật độ cao các hoạt động sản xuất và dịch vụ của thành phố Đồng Nai.

Biên Hòa - Long Thành - Nhơn Trạch dẫn dắt kinh tế Đồng Nai giai đoạn mới

Trong vùng đô thị này, Biên Hòa tiếp tục giữ vai trò là trung tâm hành chính, tài chính và thương mại truyền thống. Trong giai đoạn tới, định hướng phát triển của Biên Hòa là tập trung tái cấu trúc không gian đô thị hiện hữu, từng bước chuyển đổi các khu công nghiệp cũ sang các chức năng dịch vụ, đổi mới sáng tạo và các khu đô thị chất lượng cao. Đồng thời, Biên Hòa đẩy mạnh phát triển các không gian ven sông Đồng Nai theo hướng hình thành các trục cảnh quan và không gian công cộng, góp phần cải thiện môi trường sống và tạo bản sắc đô thị.

Trong khi đó, Long Thành được xác định là cực tăng trưởng mới của vùng đô thị trung tâm, gắn với sự hình thành sân bay Long Thành. Với vai trò chiến lược của sân bay trong mạng lưới hàng không quốc tế, khu vực này có điều kiện phát triển theo mô hình đô thị sân bay, tập trung các hoạt động logistics hàng không, thương mại quốc tế, công nghiệp công nghệ cao, trung tâm đổi mới sáng tạo và các dịch vụ tài chính - thương mại. Sự phát triển của Long Thành không chỉ hình thành một trung tâm đô thị mới mà còn góp phần điều chỉnh lại cấu trúc không gian kinh tế của toàn vùng Đông Nam Bộ.

Sân bay Long Thành không chỉ tạo bước ngoặt về hạ tầng giao thông mà còn mở ra cơ hội hình thành đô thị sân bay và trung tâm logistics hiện đại. Ảnh: Quỳnh Danh.

Đỉnh "tam giác" còn lại là Nhơn Trạch, được định hướng phát triển thành đô thị ven sông và đô thị công nghiệp - logistics quy mô lớn, giữ vai trò kết nối giữa vùng đô thị Đồng Nai với TP.HCM và hệ thống cảng biển của vùng Đông Nam Bộ. Với lợi thế nằm trên các trục giao thông chiến lược như cao tốc Bến Lức - Long Thành, đường Vành đai 3 TP.HCM và hệ thống cầu kết nối qua sông Đồng Nai, khu vực này có điều kiện thuận lợi để phát triển các trung tâm logistics đa phương thức, kết nối trực tiếp giữa cảng biển, sân bay và các khu công nghiệp.

Các khu đô thị ven sông tại Nhơn Trạch và Đại Phước cũng có tiềm năng trở thành những không gian đô thị sinh thái chất lượng cao, góp phần mở rộng không gian phát triển của vùng đô thị trung tâm.

Trong dài hạn, vùng đô thị Biên Hòa - Long Thành - Nhơn Trạch tiếp tục giữ vai trò trung tâm kinh tế quan trọng của vùng Đông Nam Bộ, có khả năng kết nối trực tiếp với vùng đô thị TP.HCM và hệ thống cảng biển quốc tế. Đây sẽ là khu vực tập trung các ngành công nghiệp công nghệ cao, logistics quốc tế, dịch vụ tài chính và đổi mới sáng tạo, đóng vai trò dẫn dắt tăng trưởng kinh tế của thành phố Đồng Nai.

3 cực phát triển vùng

Bên cạnh việc tái cấu trúc vùng đô thị trung tâm Biên Hòa - Long Thành - Nhơn Trạch, Đồng Nai định hướng hình thành 3 cực phát triển nhằm mở rộng không gian đô thị, phân bố hợp lý dân cư, công nghiệp và dịch vụ, đồng thời tạo thêm các động lực tăng trưởng mới, qua đó giảm áp lực phát triển cho khu vực đô thị trung tâm.

Các cực phát triển này được hình thành trên cơ sở các hành lang giao thông chiến lược và những khu vực có tiềm năng phát triển kinh tế rõ nét. Theo đó, 3 khu vực chính được xác định gồm cực phát triển công nghiệp - logistics, cực phát triển đô thị - dịch vụ và cực phát triển sinh thái.

Với lợi thế lớn về quỹ đất, phù hợp để hình thành các khu công nghiệp quy mô lớn, các trung tâm logistics liên vùng và các đô thị dịch vụ hỗ trợ sản xuất, khu vực Chơn Thành - Đồng Xoài (Bình Phước cũ) được chọn trở thành cực công nghiệp và logistics quan trọng của khu vực phía bắc.

Đây là khu vực có vị trí thuận lợi trong mạng lưới giao thông kết nối giữa vùng Đông Nam Bộ với Tây Nguyên và khu vực cửa khẩu quốc tế Hoa Lư. Khi hệ thống cao tốc và quốc lộ liên vùng tiếp tục được hoàn thiện, khu vực này sẽ từng bước trở thành trung tâm giao thương và logistics quan trọng, giữ vai trò cửa ngõ phía bắc của thành phố Đồng Nai.

Khu vực Chơn Thành - Đồng Xoài (Bình Phước cũ) được quy hoạch là cực công nghiệp và logistics quan trọng của khu vực phía bắc tỉnh Đồng Nai trong tương lai. Ảnh: Quỳnh Danh.

Trong khi đó, khu vực đô thị Long Khánh - Xuân Lộc - Cẩm Mỹ (Đồng Nai trước đây) được định hướng phát triển thành cực đô thị và dịch vụ của khu vực phía đông Đồng Nai. Khu vực này nằm trên trục giao thông quan trọng kết nối TP.HCM với các tỉnh Nam Trung Bộ thông qua các tuyến cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây và Dầu Giây - Phan Thiết. Sự hình thành các tuyến giao thông này tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển các trung tâm đô thị, thương mại và dịch vụ mới dọc theo các hành lang phát triển.

Trong thời gian tới, Long Khánh và Xuân Lộc sẽ từng bước trở thành các đô thị trung tâm của khu vực phía đông, giữ vai trò kết nối giữa vùng đô thị trung tâm với các khu vực sinh thái và du lịch. Bên cạnh chức năng đô thị và dịch vụ, khu vực này còn có tiềm năng phát triển du lịch sinh thái, dịch vụ nghỉ dưỡng, giáo dục chất lượng cao và các mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, góp phần đa dạng hóa cơ cấu kinh tế của thành phố.

Cực phát triển thứ 3 được xác định tại khu vực Tân Phú - Định Quán - Trị An, theo mô hình vùng sinh thái gắn với kinh tế xanh. Đây là khu vực có hệ sinh thái tự nhiên phong phú với các tài nguyên đặc trưng như hồ Trị An, Vườn quốc gia Cát Tiên và hệ thống rừng tự nhiên rộng lớn. Các hệ sinh thái này có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ môi trường, điều hòa khí hậu và bảo đảm an ninh nguồn nước cho toàn vùng hạ lưu sông Đồng Nai.