Cao tốc góp phần viết nên lịch sử

Hoàn thành sứ mệnh "xóa trắng" cao tốc vùng ĐBSCL

13 giờ ngày 19.1, đoạn cao tốc Hậu Giang - Cà Mau chính thức thông xe, đánh dấu mốc hoàn thành hơn 110 km đường bộ cao tốc nối thẳng Cần Thơ - Cà Mau. Đây được coi là dự án "xóa trắng" cao tốc theo trục dọc phía nam của khu vực ĐBSCL. Bởi, suốt 2 thập niên qua, nếu như ĐBSCL là "vùng trũng" về kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ của cả nước thì Cà Mau là địa phương yếu nhất vùng.

Nguồn: Ban quản lý dự án Mỹ Thuận

Thực tế những năm qua, Cà Mau đã cố gắng dồn lực triển khai nhiều dự án nhưng về cơ bản mọi hoạt động vận chuyển con người, hàng hóa phụ thuộc vào các tuyến quốc lộ đi qua tỉnh như QL1, QL63, đường hành lang ven biển phía nam, Quản Lộ Phụng Hiệp, đường Hồ Chí Minh… Chỉ hơn 2 năm trước thôi, đi ô tô từ TP.HCM tới Cà Mau sẽ phải mất khoảng 8 - 10 giờ đồng hồ. Mỗi năm, mỗi lần về quê ăn tết của những người con miền Tây xa xứ luôn là hành trình rất đỗi gian nan vì các tuyến đường nhỏ hẹp, khi lượng xe tăng vọt lại càng chật chội hơn. Thời điểm đó, đường về miền Tây chỉ có duy nhất tuyến cao tốc TP.HCM - Trung Lương.

Dần dần, cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận thành hình, tiếp sau có tuyến Mỹ Thuận - Cần Thơ và giờ là Cần Thơ - Cà Mau. Thời gian di chuyển từ Cần Thơ về Cà Mau đã được rút ngắn phân nửa, chỉ còn khoảng 90 phút. Từ Cần Thơ chạy thẳng về TP.HCM cũng đã nối thông toàn bộ hệ thống đường bộ cao tốc với thời gian di chuyển khoảng 3 giờ.

VN đã ghi dấu mốc lịch sử hoàn thành nối dải cao tốc hơn 3.000 km từ Bắc vào Nam 

Ảnh: Phạm Đức

30 năm gắn bó cùng cầu đường, với ông Trần Văn Thi - Giám đốc Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận - lễ thông xe các công trình luôn là giây phút mang lại rất nhiều cảm xúc. Đó không chỉ là niềm tự hào khi chứng kiến thành quả sau những giọt mồ hôi thấm đẫm trên công trường của hàng ngàn anh em công nhân, mà còn là niềm hạnh phúc khi nhìn nụ cười của bà con, của các bác tài bon bon trên con đường mới, tiết kiệm được biết bao thời gian và chi phí nhiên liệu. Sau hàng trăm lễ khánh thành các công trình lớn, nhỏ trên cả nước, ông Thi thừa nhận khoảnh khắc chứng kiến những chiếc xe tải chở hàng đông lạnh thông tuyến Cần Thơ - Cà Mau trưa 19.1 khiến ông đặc biệt xúc động.

"Mấy chiếc xe đó chở thủy sản từ Cà Mau về TP.HCM, trước đi mất nửa ngày, giờ chỉ vài tiếng là tới nơi rồi. Nhìn thấy sự phấn khởi của bà con đi lại thuận tiện hơn, thấy doanh nghiệp di chuyển nhanh hơn, tiết kiệm được nhiên liệu và chi phí, tôi xúc động vô cùng. Nghĩ lại nỗ lực của hơn 3.000 cán bộ, kỹ sư trong suốt thời gian qua đã miệt mài 3 ca 4 kíp xuyên lễ, xuyên tết đưa công trình về đích, cảm thấy quá xứng đáng và biết ơn các anh em. Tuyến Cà Mau - Cần Thơ thông xe cũng chính thức nói liền dải cao tốc Bắc - Nam phía đông từ Lạng Sơn. Cà Mau "xa lắm" nay đã hóa gần; cả vùng ĐBSCL cũng đã không còn phải lo "xóa trắng" cao tốc nữa. Đặc biệt nhất, ngày thông xe tuyến đường cũng là ngày khai mạc Đại hội XIV của Đảng. Ngành GTVT, ngành xây dựng cũng đã góp phần hoàn thành mục tiêu của Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII. Quá nhiều cảm xúc", ông Trần Văn Thi chia sẻ.

Lột xác diện mạo đất nước

Ngược lại hơn 2 thập niên trước, ngày 16.12.2004 đánh dấu mốc quan trọng cho ngành giao thông VN khi chính thức khởi công tuyến đầu tiên thuộc hệ thống đường bộ cao tốc Bắc - Nam là tuyến TP.HCM - Trung Lương. Tuyến có chiều dài 40 km đường cao tốc nối TP.HCM với 2 tỉnh Long An (cũ) và Tiền Giang (cũ) là bước mở đầu cho hành trình đào hầm xuyên núi, bạt rừng, băng suối... nối hai đầu Bắc - Nam.

Tính đến hôm nay, VN đã nối thông hơn 3.345 km đường cao tốc 4 làn, 6 làn, chuẩn bị lên 8 làn, 10 làn từ Bắc vào Nam. Còn nhớ thời điểm phát động chiến dịch 500 ngày đêm hoàn thành 3.000 km đường bộ cao tốc, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính bày tỏ băn khoăn rằng sau 20 năm khởi công xây dựng, đến năm 2020, VN vẫn chưa đạt 1.000 km đường cao tốc. Trong khi đó, kế hoạch mới đặt mục tiêu trong 5 năm phải hoàn thành số lượng gấp 4 lần so với 20 năm trước - một nhiệm vụ vô cùng thách thức. Thế nhưng đến giờ này, "nhiệm vụ bất khả thi" không những đã hoàn thành mà còn vượt kế hoạch một cách ngoạn mục. Người dân từ TP.HCM đi Nha Trang (Khánh Hòa) trước đây mất 9 - 10 tiếng, giờ chỉ chạy 5 tiếng là tới; từ Hà Nội về Nghệ An trước mất 4 - 5 tiếng chạy xe nay chỉ còn hơn 3 tiếng... Cứ như thế, cao tốc nối tới đâu, 2 miền Bắc - Nam kéo gần tới đó.

Sinh ra trong thời chiến, chứng kiến hành trình đất nước khôi phục hậu quả của chiến tranh, bảo vệ thành quả cách mạng, TS Nguyễn Việt Hùng, nguyên Trưởng khoa Xây dựng Đảng và Tư tưởng Hồ Chí Minh, Học viện Cán bộ TP.HCM, bày tỏ rất đỗi tự hào khi chứng kiến hành trình nối thông một dải cao tốc Bắc - Nam giai đoạn vừa qua.

Ảnh: G.B

Có cơ hội đi dọc đất nước từ khi còn nhỏ, TS Nguyễn Việt Hùng nhớ lại 40 năm trước, việc tưởng đơn giản nhất là đi lại cũng trở thành vấn đề nan giải của từng người, từng gia đình. Đi tàu hỏa từ Hà Nội vào TP.HCM mất 3 ngày 3 đêm; đường bộ thì nhỏ bé, lạc hậu, hệ thống cầu cống rệu rã; hàng không dân dụng là thứ quá xa xỉ với hầu hết người dân, mà máy bay cũng chỉ là thế hệ cũ vừa ồn vừa chậm; đường sông, đường biển có sẵn nhưng hoang sơ, bến phà lạc hậu, di chuyển khó khăn. Đến tận những năm 1990, hiện trạng cơ bản vẫn chưa thay đổi.

"Đến hôm nay, tự mình lái xe xuyên Việt mới cảm nhận rõ sự lột xác từ đất nước bị tàn phá, điêu tàn bởi chiến tranh tới quốc gia văn minh, hiện đại. Hơn 3.000 km đường bộ đã hoàn thành, các tuyến quốc lộ đã được nâng cấp, giao thông liên vùng được cải thiện rõ rệt. Thời gian di chuyển giữa các vùng miền rút ngắn lại rất nhiều. Đường đi đến đâu, văn minh giàu có đến đấy. Đại lộ - Đại phú. Tuyến cao tốc đã thay đổi hoàn toàn diện mạo giao thông đất nước: VN đã chính thức thoát khỏi cảnh các tiểu lộ - biểu tượng của một thời chậm phát triển để tiến lên thịnh vượng. Đây là thành tựu phấn khởi nhất", ông Hùng nhìn nhận.

TS Nguyễn Việt Hùng, nguyên Trưởng khoa Xây dựng Đảng và Tư tưởng Hồ Chí Minh, Học viện Cán bộ TP.HCM

"Sức bật Phù Đổng" tiến vào kỷ nguyên mới

Theo TS Nguyễn Việt Hùng, trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, hạ tầng - nhất là hạ tầng GTVT có ý nghĩa vô cùng quan trọng về phát triển kinh tế. Các công trình mở đường kết nối nhanh chóng tới các vùng miền không chỉ giúp tiếp tục phát huy vai trò của các trung tâm hiện hữu mà còn mở ra dư địa phát triển mới cho những nơi giàu tiềm năng, nay có thể trở thành động lực tăng trưởng mới. Các vùng đất mới sẽ có thể phát huy sức mạnh từ tài nguyên, nhân lực, thị trường.

Ảnh: G.B

Đơn cử, khi vùng ĐBSCL đã hoàn thiện hệ thống cao tốc, không những sức mạnh kinh tế truyền thống là nông nghiệp, nuôi trồng chế biến thủy hải sản được phát huy mà tiềm năng trong những lĩnh vực kinh tế mới như logistics, năng lượng tái tạo, công nghiệp chế biến… cũng sẽ được mở ra, giúp tăng giá trị gia tăng của sản phẩm. Từ đây, "vựa lúa của cả nước" sẽ hướng tới các sản phẩm công nghệ cao, phù hợp chiến lược phát triển bền vững, gắn với mô hình tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn. "Cây đũa thần" hạ tầng sẽ đóng vai trò tiên phong để đột phá phát triển vùng ĐBSCL theo mô thức kinh tế mới phù hợp với kỷ nguyên số, kỷ nguyên toàn cầu hóa.

Bên cạnh đó, hạ tầng giao thông sẽ giúp phân bổ nguồn lực tài nguyên, cân đối nhân lực giữa các vùng miền, hình thành các trung tâm phát triển mới về kinh tế và trung tâm phát triển văn hóa xã hội, nguồn lực của đất nước được khai thác khoa học, hiệu quả hơn. Đây chính là gốc rễ của phát triển bền vững, cũng là đích cao nhất khi phát triển hạ tầng.

Đặc biệt, điểm nhấn quan trọng không chỉ là quy mô của các dự án mà còn là tiến độ thực hiện rất thần tốc. Các siêu công trình vượt bao gian khó vẫn đạt, thậm chí vượt tiến độ. Đây là những "trái ngọt" đầu tiên từ sự vận động hoàn thiện thể chế, tập trung nguồn lực đầu tư và khai thác những thành tựu khoa học mới nhất. Đồng thời, đó cũng là tín hiệu, thước đo về lòng tin của các nhà đầu tư trong và ngoài nước khi tham gia phát triển các lĩnh vực kinh tế - xã hội tại VN.

"Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các quốc gia ngày càng quyết liệt như hiện nay, hạ tầng đầu tư càng nhanh càng tốt. Có thể thấy, sau 40 năm đổi mới, phần tích lũy kinh tế của chúng ta đã đạt tới trình độ có thặng dư để đầu tư bằng chính nguồn lực của mình. Hạ tầng, thể chế đột phá giai đoạn vừa qua có thể coi là "sức bật Phù Đổng" của thời hiện đại, thể hiện bản lĩnh và thành công thực hiện khát vọng của dân tộc bằng chính nội lực. Đây sẽ là nền tảng đưa đất nước hội nhập vào kỷ nguyên vươn mình mà dân tộc đang dấn bước", TS Nguyễn Việt Hùng nhấn mạnh.

Ông Trần Văn Thi cũng khẳng định: Kỷ lục tốc độ vượt mục tiêu nối thông hơn 3.000 km cao tốc Bắc - Nam là kết quả của nỗ lực từ chủ trương, chính sách của Đảng, triển khai của Chính phủ cho tới sự vào cuộc của các cấp, các ngành vượt qua bao khó khăn về giải phóng mặt bằng, vật liệu, bố trí nguồn vốn… Đó cũng là thành quả đến từ công tác tổ chức thực hiện một cách nghiêm túc, bài bản, liên tục của các cán bộ, kỹ sư, của các đơn vị, các tập đoàn, tổng công ty trong ngành cầu đường của VN. Từ đây, các doanh nghiệp trong ngành xây dựng đã trưởng thành hơn rất nhiều, tự tin thực hiện những công trình lớn, đáp ứng tiến độ đạt kỳ vọng. 

Nguồn: https://thanhnien.vn/cao-toc-gop-phan-viet-nen-lich-su-185260122221718267.htm